26 JKA SHOTOKAN KATA

Kata is een Japanse benaming die 'gestalte, gedaante, verschijning, type, model of vorm' betekent. Een Shotokan Karate Dő Kata is een reeks van bewegingen bestaande uit basis technieken uitgevoerd in een bepaalde ENBUSEN (looprichting). De karateka begint door in musubi dachi (natuurlijke houding) te staan, ritsu rei (staande groet), de katanaam duidelijk aankondigd en waarna de karateka de kata aanvangt. Het is een denkbeeldig gevecht tegen vier á vijf of meerdere tegenstanders. Elke kata heeft zijn eigen karakter. Sommige kata zijn zeer zwaar, solide en robuust. Andere kata hebben een licht maar snel gevoel met acrobatische technieken. Sommige kata zijn elegant en golvend, andere worden dan weer traag en met grote kracht uitgevoerd. Iedere kata heeft een naam alsof het een persoon is. De aantrekkingskracht van kata is het gevoel dat je bezig bent met bewegingen die werden aangeleerd van een leraar tot student over de afgelopen 100 jaar en in sommige gevallen 500 jaar!



15 BASIS KATA

(U kan op de blauwe foto klikken om het filmpje te bekijken.)  

HEIAN SHO DAN

Het woord Heian is een mengeling van de woorden Heiwa en Antei: "Vrede en Kalmte". De betekenis van de 5 Heian kata duidt op "Vreedzame Geest". De originele versies van de kata werden Pinans genoemd. Gichin Funakoshi sensei veranderde echter in 1930 de Chinese en Okinawa namen in Japanse benamingen tijdens het ontwikkelen van de Shotokan stijl, hiermede verwijzende naar de meer filosofische betekenis.
Voor 8ste Kyu - gele gordel - 21 bewegingen.

HEIAN SHO DAN

1,4 Mb. - mpeg.
HEIAN NI DAN

Kan beschouwd worden als de "Water" kata. Snel en vloeiend, komt Heian Nidan meer tot zijn recht in vlotte en ontspannen bewegingen. Heian Ni Dan is moeilijker te begrijpen dan Heian Sho Dan en wordt meestal als 'moeilijk' beschouwd door de beginnende karateka. Misschien is het daarom dat Gishin Funakoshi sensei de beide kata's van telorde wijzigde.
Voor 7de Kyu -oranje gordel - 26 bewegingen.

HEIAN NI DAN

1,2 Mb. - mpeg.
HEIAN SAN DAN

In Musashi's vijf elementen (Water, Vuur, Aarde, Metaal en Hout) zou Heian San Dan het "Vuur" element zijn. Denk aan vuur en zie hoe de vlammen bewegen. Vergelijk deze bewegingen met die van de kata. De kata begint klein, reist met de wind in snelle voorwaartse bewegingen. De derde Heian kata is de eigenaardigste van alle basis kata.
Voor 6de Kyu - groene gordel - 20 bewegingen

HEIAN SAN DAN

1,2 Mb. - mpeg.
HEIAN YON DAN

Met de vele hoge trappen en hand technieken, zou men Heian Yon Dan als de "Wind" kata kunnen beschouwen. De '5 Elementen' waren zeker toonaangevend in het ontwerpen van de vijf Heian kata's. De lucht, uit de longen van de karateka, is tijdens het uitvoeren van de kata ongetwijfeld een voorstelling van Wind. Ook de trappen zijn een indicatie van de natuur en de Wind. Heian Yon Dan stelt verschillende technische patronen voor welke in verschillende Shotokan kata's voorkomen.
Voor 5de Kyu - blauwe gordel - 27 bewegingen.

HEIAN YON DAN

1,5 Mb. - mpeg.
HEIAN GO DAN

Is de "Vijfde Stap" en is de kata van de "Leegte". Tijdens de sprong ben je 'los' van de grond, van een tegenstander, van alles. De karateka zou nu genoeg basistechnieken moeten beheersen om zich staande te kunnen houden in een gemiddelde zelfverdegings situatie. Vanaf nu wordt hij de "Vreedzame Geest". Misschien is de 'Vreedzame Geest' nodig voor een goed krijgsheer?
Voor 4de Kyu - blauw met witte markering -  - 23 bewegingen.

HEIAN GO DAN

1,5 Mb. - mpeg
TEKKI SHO DAN - IJzeren Ruiter

De afkomst van deze kata is Chinees. In Okinawa bekend als 'Naihanchi'. Funakoshi sensei veranderde de Okinawa benaming in Tekki, duidend op 'IJzeren Ruiter' en verwijzend naar het gebruik van de stand Kiba Dachi om een 'ijzeren' (sterke) stand te ontwikkelen.
Met kennis van deze kata behaalt men de 3de Kyu - bruine gordel - 29 bewegingen.

TEKKI SHO DAN

BASSAI DAI - Het binnendringen van een Fort (dai=major, sho=minor)

Bassai betekent 'Het Fort binnen dringen', duidend op de innerlijke strijd om zelfcontrole. De kata schakelt snel en gracieus over van verdediging naar aanval. De nadruk ligt bij de heupbewegingen. Het woord Dai betekent 'Groot', 'Omvangrijk' en verwijst naar de lengte van de kata en de omvang van de bewegingen. Van de twee Bassai kata's is dit de eerste en originele versie. De kata moet ingestudeerd zijn voor het behalen van de 2de kyu (bruine gordel met 1 witte markering) - 42 bewegingen.

BASSAI DAI

3,1 Mb. - mpeg
KANKU DAI - Kijk naar de Hemel

Kanku betekent 'Kijk naar de Hemel'. De openingsbeweging 'naar de hemel kijken' symboliseert het universum en het concept van 'ku' (leeg) waarbij je de tegenstander laat zien dat je geen wapens draagt (zie Meiyko). Het is een gracieuze en krachtige kata die de voorloper was van de Heian kata's. Veel bewegingen en basistechnieken van de Heian kata's zijn duidelijk te zien.
Nodig voor 1ste kyu (bruine gordel met 2 witte markeringen) - 65 bewegingen.

KANKU DAI

2,5 Mb. - mpeg.
JION - Genoemd naar een Tempel

De Boedhistische term voor 'Liefde' en 'Goed'. De Jion Ji was een tempel in China. Dit, alsmede de positie van de handen in Yoi duiden op de Chinese oorsprong van de kata. De kennis van deze kata is nodig voor het behalen van Sho Dan (1ste zwarte gordel). Deze kata wordt veel genomen als Tokui Kata (voorkeur kata) - 47 bewegingen.

JION

2,2 Mb. - mpeg.
EMPI of ENPI - Vlucht van de Zwaluw.

De kanji naam Empi bestaat uit de tekens 'zwaluw' (vogel) en 'vlieg' (vliegen). Daarom wordt de kata wel eens vertaald in: "De Vlucht van de Zwaluw" of "Vliegende Zwaluw". De bewegingen zijn licht en dartelend en duiden op de verdedigende vlucht van de zwaluw. De naam kan zowel als Empi als Enpi geschreven worden. De uitspraak -mp en -np klinken hetzelfde in het Japans. Een oude kata met als oorspronklelijke naam 'Wanshu' - 37 bewegingen.

EMPI

2,0 Mb. - mpeg.
TEKKI NI DAN

De tweede in een serie van drie Tekki kata's. De nadruk ligt op het verhogen van de kracht in de Kiba Dachi standen.
24 bewegingen.

 

TEKKI NI DAN

1,3 Mb. - mpeg.
TEKKI SAN DAN

Het laatste niveau van de drie Tekki kata's. De nadruk ligt op de snelheid en de coördinatie van de armen, alsook de toenemende kracht in de torso en de benen. 36 bewegingen.

 

TEKKI SAN DAN

1,2 Mb. - mpeg
HANGETSU - Halve Maan

Hangetsu betekent 'Halve Maan' duidend op de basisstand Hangetsu Dachi (halve-maan-stand) van de kata. De originele naam was Seisan. De nadruk ligt op het correcte gebruik van de ademhaling en focus. Dit is de Shotokan versie van een langzame kata zoals Sochin.

 

HANGETSU

2,6 Mb. - mpeg
JITTE of JUTTE - Tien Handen

De naam Jitte of Jutte is samengesteld uit het karakters Ju wat 'tien' betekent en het karakter Te wat  'hand' betekent zoals in 'Kara Te'. Dus Jitte betekent eigenlijk 'Tien Handen'. De kata is zeer krachtig en ontwikkeld om de karateka in staat te stellen tien tegenstanders te weerstaan.

 

JITTE

2,0 Mb. - mpeg
GANKAKU - Kraanvogel op een Rots

Gankaku is de betekenis voor 'Kraanvogel op een rots' en schetst de zogenaamde zwakheid van de vogel ten opzichte van zijn prooi, wat echter ook zijn sterkste punt is. De kata gebruikt de Tsuruashi dachi-stand (Kraanvogelstand) of Sagiashi dachi verwijzend naar de andere stijlen. De originele kata stond bekend als Chinto.

GANKAKU

2,5 Mb. - mpeg

11 HOGERE KATA

BASSAI SHO

De kortere versie van Bassai Dai, gebruikmakend van dezelfde embusen. Het doel is, zoals bij Sochin, het vechten tegen een stok of staaf.

 

BASSAI SHO

2,2 Mb. - mpeg.
KANKU SHO

Sho duidt op 'kort', daarom is dit de kortere versie van Kanku Dai, gebruik makend van dezelfde embusen of bewegingspatronen. De kata stamt, evenals zijn voorganger, af van Kushanku.

 

KANKU SHO

1,8 Mb. - mpeg
     
     
     
     
     
     
     
     
     


JiiN

De kata Jiin is de enige Shotokan kata waar op het laatste aanvaard wordt dat men eindigt met het terug trekken van het linker been om zo terug op de start positie te kunnen komen. Zoals de kata Jion heeft ook Jiin een Chinese oorsprong.

JIIN

1,6 Mb. - mpeg.
WANKAN - Kroon van de Koning.

Daar deze kata erg kort is menen velen dat deze kata niet compleet is. Wankan betekent 'Kroon van de Koning'.

WANKAN

1,7 Mb. - mpeg
CHINTE - Eigenaardige Handen

De kata maakt gebruik van grote, cirkelvormige bewegingen. Dit in tegenstelling tot de gebruikelijke Shotokan methode dat de kortste afstand tussen twee punten gebruikt. De nihon nukite (tweevingerige speerhand) en naka daka ippon ken (één-knokelige slag) en andere 'rare' technieken geven de naam 'Ongebruikelijke Handen' of 'Eigenaardige Handen'. Eender welke vertaling, Chinte is een ongewone, eigenaardige en verbazende kata met wijde variatie aan technieken.

CHINTE

2,0 Mb. - mpeg.
UNSU - Hand als een Wolk

De naam Unsu is samengesteld uit de kanji karakters Un en Shu of Te. Ze duiden op de woorden 'Wolk' en 'Handen'. De betekenis is dus eigenlijk 'Wolk Handen'. De opening symboliseert het scheiden van de wolken met de handen. De calligraphie van Funakoshi sensei, Hatsuum Jin Dő (De wolken scheiden, zoekend naar de Weg) kan naar deze bewegingen verwijzen. Het lijkt alsof de kata beweegt van haast naar serene kalmte.

UNSU

2,2 Mb. - mpeg.
SOCHIN - Behoud de Vrede

Sochin is een populaire kata, simpel omdat de kata heel mooi is. Het woord Sochin betekent 'Kracht en Kalmte'. Funakoshi sensei wou de origenele Okinawa naam Sochin wijzigen in de Japanse naam Hakko. Het waren zijn studenten die de naam Sochin bleven gebruiken. De kata ontleent zijn naam aan de fudo dachi stand of sochin dachi (onbeweeglijke stand). Het doel is, zoals in Bassai Sho, vechten tegen een stok of staaf.

SOCHIN

2,0 Mb. - mpeg.
MEIKYO - Spiegel van de Ziel

Meikyo betekent "Heldere Spiegel". De begrippen Mizu no Kokoro (Een Geest als Water) en Tsuki No Kokoro (Een Geest als de Maan) kunnen ontleend worden aan de openingsbewegingen. Die lijken op de gladheid van het water waardoor het zo kalm wordt als een spiegel. Deze kata heeft aan het einde de Sankaku Tobi (driehoekssprong) en het kan de karateka snel en makkelijk, indien correct uitgevoerd, in staat stellen nadeel om te zetten in voordeel.

MEIKYO

2,0 Mb. - mpeg.
NI JU SHI HO - 24 Stappen

Ni ju shi betekent vierentwintig. Ho kan duiden op 'stap' of 'richting'. Omdat er exact 24 stappen in de kata voorkomen, kan het dat Nijushiho genoemd is naar het aantal stappen. Daarom is 'Vierentwintig Stappen' een goede vertaling van de kata. De originele naam was Niseishi. De kalme en lange bewegingen verwijzen naar de golven die op een klif breken.

NIJUSHIHO

1,7 Mb. - mpeg.
GO JU SHI HO SHO

Normaal gezien wanneer er twee kata's met dezelfde naam zijn is de ene de 'dai' (grote) kata en de ander de 'sho' (kleine) kata. De sho kata is gewoonlijk veel korter en meer gecompliceerd. Gojushiho Sho betekent eigenlijk 'Kleine Vierenvijftig Stappen'. Wanneer je de kata goed bekijkt, zie je dat de namen eigenlijk niet juist gekozen zijn. De dai versie is korter en gecompliceerder dan de sho versie! Dit is tegenstrijdig met de andere tweeling kata's zoals Bassai Dai en Bassai Sho of Kanku Dai en Kanku Sho. Ook een zeer gevorderde kata.

GOJUSHIHO SHO

2,7 Mb. - mpeg.
GO JU SHI HO DAI - 54 Stappen

Vroeger noemde deze kata Hotuka, daar de beweging lijkt op die van een specht die met zijn snavel op een boom hakt. De naam van de kata betekent eigenlijk 'Vierenvijftig Stappen'. Eén van de zeer vergevorderde Shotokan kata's.

GOJUSHIHO DAI

3,0 Mb. - mpeg.

 

Video uit 1982 met JKA senseis: Osaka, Imura, Sakata, Kagawa, Ogura, Fukami,
Imamura, Yokomichi, Kashiwage, Koike en Mizuno welke hier de vijf Heian kata's tonen.
(Commentaar in het Engels. Duurtijd ong. 10 minuten.)


 

 *** ***